लोणावळ्यात राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचा शस्त्रपूजन उत्सव उत्साहात; शिस्त, देशभक्ती, सामाजिक बांधिलकी आणि महिला सक्षमीकरणावर मान्यवरांचे मार्गदर्शन

लोणावळा : राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ, लोणावळा उपखंडाच्या वतीने विजयादशमीनिमित्त पारंपरिक पद्धतीने शस्त्रपूजन उत्सवाचे आयोजन करण्यात आले. शस्त्र पूजनाने कार्यक्रमाची सुरुवात झाली. या कार्यक्रमात मान्यवरांनी उपस्थितांना मार्गदर्शन करताना देशभक्ती, सामाजिक एकात्मता, शिस्त, महिला सक्षमीकरण, व्यसनमुक्ती आणि पर्यावरण संवर्धनाचे महत्त्व अधोरेखित केले.

या कार्यक्रमाला डॉ. सीमा शिंदे यांची प्रमुख उपस्थिती होती. राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे पुणे विभाग सहप्रसारक शेखर पंडित यांनी प्रमुख मार्गदर्शक म्हणून उपस्थितांना संबोधित केले. यावेळी तालुका सहकार्यवाह आशिष मेहता यांच्यासह संघाचे स्वयंसेवक आणि नागरिक मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.

प्रमुख मार्गदर्शक शेखर पंडित यांनी आपल्या मनोगतात राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या स्थापनेपासून आजपर्यंतच्या प्रवासाचा आढावा घेतला. सन १९२५ मध्ये डॉ. केशव बळीराम हेडगेवार यांनी १७ सहकाऱ्यांसोबत संघाची स्थापना केली. संपूर्ण देश आणि समाजाला संघटित करणे हा संघस्थापनेमागील प्रमुख उद्देश असल्याचे त्यांनी सांगितले. संघाच्या सुरुवातीच्या काळात विविध प्रकारच्या अडचणी, अवहेलना आणि दुर्लक्षाचा सामना करावा लागला. संघावर तीन वेळा बंदी घालण्यात आल्याचा उल्लेख करत, विविध आव्हानांवर मात करून संघाचे कार्य विस्तारत गेले, असे पंडित यांनी सांगितले. सामान्य व्यक्तींच्या सहभागातून उभा राहिलेला संघ हा समाजातील सामूहिक प्रयत्नांचे प्रतीक असल्याचेही त्यांनी नमूद केले.

शिक्षण, आरोग्य आणि सेवाकार्यात संघाचे योगदान

राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे कार्य केवळ शाखांपुरते मर्यादित नसून शिक्षण, आरोग्य, सहकार आणि सामाजिक सेवा अशा विविध क्षेत्रांत सुरू असल्याचे शेखर पंडित यांनी सांगितले. त्यांच्या माहितीनुसार, भारतासह ४२ देशांमध्ये संघाचे कार्य सुरू असून, देशभरात सुमारे ८८ हजार दैनंदिन शाखा भरतात. तसेच संघप्रेरित विविध उपक्रमांच्या माध्यमातून पावणेदोन लाखांहून अधिक सेवाकार्ये सुरू असल्याचा त्यांनी उल्लेख केला. समाजातील जातिभेद आणि परस्परांमधील अंतर कमी करून एकात्मतेची भावना निर्माण करण्याची गरज त्यांनी व्यक्त केली. कोणत्याही जाती-धर्माचा द्वेष करणे हा संघाचा उद्देश नसल्याचे सांगताना, देशहित आणि राष्ट्रनिष्ठेला बाधा आणणाऱ्या प्रवृत्तींना विरोध करण्याची भूमिका त्यांनी मांडली.

देशाप्रती निष्ठा, सामाजिक जबाबदारी आणि नागरिकांमधील परस्परविश्वास या मूल्यांवर भर देत, समाजातील प्रत्येक घटकाने देशाच्या प्रगतीसाठी आपले योगदान द्यावे, असे आवाहनही त्यांनी केले.

समाजात शिस्त आणि सकारात्मक विचारांची गरज : डॉ. सीमा शिंदे

प्रमुख उपस्थित डॉ. सीमा शिंदे यांनी आपल्या मार्गदर्शनात सामाजिक शिस्त, वैचारिक समृद्धी आणि व्यक्तिमत्त्व विकासाचे महत्त्व विशद केले. राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ समाजाच्या तळागाळात जाऊन काम करतो. संघाच्या कार्यातून शिस्त, संघटन आणि समाजाप्रती जबाबदारीची भावना विकसित होते. आजच्या बदलत्या सामाजिक परिस्थितीत अशा शिस्तीची आवश्यकता असल्याचे त्यांनी नमूद केले.

तंत्रज्ञानात वेगाने बदल होत असताना प्रत्येकाने स्वतःमध्ये सकारात्मक बदल घडवून आणणे गरजेचे आहे. केवळ इतरांकडून बदलाची अपेक्षा करण्याऐवजी स्वतःच्या विचारांत, वर्तनात आणि कृतीत सुधारणा केली पाहिजे, असे त्यांनी सांगितले.

महिला सुरक्षा आणि तरुणांमधील व्यसनाधीनतेबाबत चिंता

महिलांची सुरक्षा ही केवळ कुटुंबापुरती मर्यादित जबाबदारी नसून संपूर्ण समाजाची नैतिक जबाबदारी आहे, असे डॉ. शिंदे यांनी स्पष्ट केले. आपल्या कुटुंबातील महिलांप्रमाणेच समाजातील इतर महिलांच्या सुरक्षिततेबाबतही संवेदनशील राहणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी सांगितले.

तरुणांमध्ये वाढणारी व्यसनाधीनता ही चिंतेची बाब असल्याचे नमूद करत त्यांनी अमली पदार्थांपासून दूर राहण्याचे आवाहन केले. तरुणांनी व्यसनांच्या आहारी न जाता स्वतःच्या भविष्याचा विचार करावा. तसेच चुकीच्या प्रवृत्तींना बळी पडू नये आणि आपल्या कृतींचा समाजावर होणारा परिणाम समजून घ्यावा, असे त्यांनी सांगितले.

महिलांनी आत्मविश्वासाने कर्तृत्व सिद्ध करावे

महिला सक्षमीकरणावर बोलताना डॉ. सीमा शिंदे यांनी महिलांनी स्वतःला कधीही कमी समजू नये, असे आवाहन केले. महिलांनी आत्मविश्वास वाढवून आपल्या क्षमतेचा विकास करावा आणि शिक्षण, विचार व कर्तृत्वाच्या बळावर स्वतःची ओळख निर्माण करावी, असे त्या म्हणाल्या.

खरे सौंदर्य केवळ बाह्यरूपात नसून व्यक्तीच्या विचारांत, आचरणात आणि कर्तृत्वात असते, असे सांगत त्यांनी महिलांना सकारात्मक दृष्टिकोन ठेवण्याचा संदेश दिला. स्वतः सक्षम बनण्याबरोबरच इतरांनाही सक्षम करण्यासाठी प्रयत्नशील राहण्याची गरज त्यांनी अधोरेखित केली.

पर्यावरण संवर्धनासाठी वृक्षलागवड आणि संगोपनाचे आवाहन

पर्यावरण संवर्धनाचा विषयही डॉ. शिंदे यांनी आपल्या मार्गदर्शनात मांडला. वाढते प्रदूषण आणि पर्यावरणातील बदल लक्षात घेता मोठ्या प्रमाणावर वृक्षलागवड करण्याची गरज आहे. मात्र, केवळ झाडे लावून थांबणे पुरेसे नसून त्यांचे नियमित संगोपन करणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे, असे त्यांनी सांगितले. प्रत्येकाने आपल्या परिसरात वृक्षलागवड करून पर्यावरण रक्षणासाठी योगदान द्यावे, असे आवाहन त्यांनी केले.

विजयादशमीच्या पार्श्वभूमीवर आयोजित या उत्सवात शस्त्रपूजनाला विशेष महत्त्व देण्यात आले. देशभक्ती, सामाजिक एकात्मता, शिस्त, महिला सुरक्षा, व्यसनमुक्ती आणि पर्यावरण संवर्धन या विषयांवरील मार्गदर्शनामुळे कार्यक्रमात सामाजिक जबाबदारीचा संदेश देण्यात आला. संघाचे स्वयंसेवक आणि उपस्थित नागरिकांनी उत्साहाने सहभाग घेतला. विजयादशमीच्या निमित्ताने समाजहिताच्या कार्यासाठी एकत्र येण्याचा आणि राष्ट्राच्या प्रगतीत योगदान देण्याचा संदेश या कार्यक्रमातून देण्यात आला. दसऱ्याच्या दिवशी स्वयंसेवकांचे संचलन देखील लोणावळा शहरात होणार आहे.